„… na początku jest zawsze ciekawość. Dlatego bardzo lubię zadawać pytania. I jeśli chodzi o mnie, ciekawszy jest w ogóle sam proces zadawania pytań niż formułowania odpowiedzi”*.

Sztuka Jarosława Kozłowskiego wydaje się być nieustannym zadawaniem pytań, często stawianych w sposób niezwykle przewrotny, niekiedy wręcz obrazoburczy, najczęściej pytań dociekliwie drążących tematy i wątki powracające w jego twórczości. Tryb pytający raczej niż oznajmujący przeważa na wystawie obejmującej jego prace z lat 1972-2009. We wczesnych realizacjach były to dociekania dotyczące samej sztuki, zwłaszcza jej języka. Analityczne refleksje – nigdy nie zarzucone – w kolejnych dekadach nabierały coraz bardziej krytycznego wymiaru. Artysta mnożył pytania i wątpliwości, ujawniał paradoksy i niejednoznaczności tkwiące w myśleniu o sztuce. Niekiedy bezceremonialnie rozprawiał się z artystycznymi mitologiami i roszczeniami. Z podejrzliwością przyglądał się przezroczystości języka, jego przyległości do opisywanej czy obrazowanej rzeczywistości, tak jak w najstarszej z prezentowanych prac pt. Lekcja (1972). Odmawiając twórcy jakichś szczególnych praw nie rezygnował z negocjowania własnego „ja”. Z dzisiejszej perspektywy, nawet w jego konceptualnej praktyce, pozornie tautologicznych rozważaniach, dostrzegamy cień autora wymykającego się kategoryczności „konceptualnych paragrafów”.

Paradoksalnie, polemikę z tradycją konceptualną – a właściwie jej uproszczeniami – inicjuje sam artysta, uważany za czołową postać ruchu konceptualnego. W prezentowanej po raz pierwszy pracy Recycled News 2 (2008-2009), składającej się z setek stron gazet pomalowanych barwnymi akwarelami, powraca do przestarzałych praktyk malarskich, by pytać o możliwość aktualizacji modernistycznych tradycji. Jednocześnie w niebywałym nagromadzeniu różnojęzycznej prasy i abstrakcyjnego malarstwa niemal narzuca pytanie o rolę sztuki wobec medializacji współczesnego świata. W rozbudowanych i spektakularnych wizualnie instalacjach z dwóch ostatnich dekad Kozłowski wielokrotnie powracał do pytań o tradycję, kontekst, autorytety. W najnowszej, czwartej wersji Figur retorycznych (2009) jest to pytanie o polityczność i zarazem autonomię sztuki. W przypomnianych na wystawie instalacjach z lat 90. jak Biblioteka (1995) znajduje rozwinięcie skłonność Kozłowskiego do relatywizacji znaczeń i eksponowania przygodności powoływanych sensów, na swój sposób nie-prawd i nie-kłamstw.

Wgląd w zainteresowania artysty będzie dawał wybór nigdy dotąd nie eksponowanych szkiców do jego prac, poczynając od pierwszych realizacji z 1967 roku do ostatnich instalacji szkicowanych w 2009 roku.

*Fragment wypowiedzi artysty z 1995 roku.


Jarosław Kozłowski urodził się w 1945 roku w Śremie. W latach 1963–1969 studiował na Wydziale Malarstwa w Państwowej Wyższej Szkole Sztuk Plastycznych w Poznaniu, gdzie od 1967 roku prowadzi działalność dydaktyczną w zakresie rysunku i malarstwa (obecnie Akademia Sztuk Pięknych w Poznaniu). W latach 1981–1987 rektor poznańskiej uczelni. Inicjator międzynarodowej sieci artystycznej NET (1971). Od roku 1972 do 1990 prowadził Galerię Akumulatory 2 w Poznaniu, w której prezentował twórczość polskich i zagranicznych artystów awangardowych. W latach 1991–1993 był kuratorem programu galerii i kolekcji Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie. Stypendysta m.in. The British Council (Londyn, 1979) i DAAD w Berlinie (1984–1985). Profesor zwyczajny Akademii Sztuk Pięknych w Poznaniu oraz Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu (Wydział Artystyczno-Pedagogiczny w Kaliszu). Wykładał na Statens Kunstakademi w Oslo (1993-1997) oraz Rijksakademie van Beeldende Kunsten w Amsterdamie (1996–2004). Mieszka i pracuje w Poznaniu

Więcej na: http://bunkier.art.pl/wystawy/pokaz/33